Ayurvedische gezondheid

Ayurveda en India
Het belang van Ayurveda
De eenvoud van Ayurveda
Kwaliteit en kwantiteit
Aandacht
Guna's
De geschiedenis en archeologie
van de Vedische cultuur
Inleiding

Volgens Ayurveda wordt de gezondheid gedefinieerd als de optimale staat van het bestaan
en het evenwichtig functioneren van zintuiglijke waarneming, handelen en denken.
Een verstoring van deze balans veroorzaakt een ziekte bij het menselijke organisme.

De essentie van Ayurveda berust op de leer der vijf elementen: ether/ruimte, lucht, vuur, water en aarde.
De gehele schepping: het heelal, ons lichaam en zelfs ons innerlijk leven
worden beïnvloedt door deze sleutelprincipes van de vijf elementen.
In het dagelijkse leven heeft iedereen hier voortdurend mee te maken:
de vijf elementen komen wij tegen in voeding, leefstijl, geneesmiddelen en remedies.

Volgens Ayurveda zijn juiste voeding en leefstijl de beste geneesmiddelen en remedies,
omdat wij zijn wat wij eten, denken en doen.
Alles wat wij tot ons nemen bestaat uit een vam de vijf elementen.
Deze elementen zijn te vinden in de drie bio-energetische principes Vata, Pitta en Kapha, de drie Dosha's.
Voor behoud van evenwicht (handhaving) en voor de behandeling van aandoeningen en ziektes
gebruikt Ayurveda de vijf elementen en de drie Dosha's,
die weer in onze voeding, leefstijl en kruiden terug te vinden zijn.

De drie Dosha's spelen ook een belangrijke rol bij de bepaling van iemand zijn basisconstitutie
en bij de bepaling van de momentele stand van zaken.
Eventuele veranderingen in basisconstitutie (Prakriti) en momentele constitutie (Vikriti),
waardoor balans verstoord raakt, kunnen bestreden worden met geschikte voeding- en leefwijzenveranderingen,
gepaste remedies of een van de speciale behandelingen die Ayurveda rijk is.

Het nobele doel van Ayurveda is om voor ieder mens een uitstekende gezondheid
en een leven zonder pijn en onnodige lijdenswegen veilig te stellen.
De preventie speelt een belangrijke rol.
Een lichaam dat in goede gezondheid en sterkte verkeert,
geeft een gunstige basis voor het voornamelijke doel van ons leven - spirituele rijkdom.

Wanneer de mens verzwakt is of pijn heeft, dan kan hij zich niet concetreren
op zijn eigen spirituele ontwikkeling en zal hij eerst voor zijn eigen lichaam moeten zorgen.

Zich bemoeien met zijn eigen welzijn zou voor iedereen een belangrijke uitdaging moeten zijn.
De meesten van ons hebben namelijk de sleutel tot het geluk en gezondheid in eigen hand.

Het is heel belangrijk om iets over je eigen geboorte constitutie te weten
en je te houden aan bepaalde regels wat betreft onder andere de juiste voeding,
de leefstijl en de steeds wisselende jaargetijden .

Als ons lichaam ondanks alles uit balans raakt, moeten wij,
eventueel met behulp van een arts of therapeut,
zelf verantwoordelijkheid voor de eigen genezing proberen te nemen.

Een arts of een therapeut alleen kan de klus niet klaren,
de zieke moet proberen zich aan de voorgeschreven adviezen
betreffende de leefstijl en of medicijnen gebruik te houden.

Ayurveda en India

Ayurveda is een holistische geneeswijze die oorspronkelijk uit India komt.
Het woord “Ayurveda” komt uit het Sanskriet, de heilige Indiase taal,
waarbij “veda” vertaald kan worden als “weten” of “wetenschap”.
Het woord “ayu” betekent “leven” en verwijst naar een natuurlijk en evenwichtig functioneren van het organisme.
De klassieke ayurvedische teksten noemen een groot aantal interne en externe factoren,
die betrokken zijn bij het handhaven van het evenwicht en de onderlinge organische werking.

Gevoelsmatig kan het woord Ayurveda behalve "wetenschap van het leven
" ook "vaardigheid om te kunnen leven" of "kunst om te kunnen bestaan" betekenen.

De ayurvedische geneeswijze behoort tot een van de eerste en oudste systemen van medische wetenschap ter wereld,
de Veda's, en is gebaseerd op de eeuwige wijsheid van rishi's, waarheidszieners.
Duizenden jaren geleden was hun uitgebreide kennis in deze literatuur opgenomen.
De Veda's (Rigveda, Samaveda, Yajurveda en Atharvaveda) vertegenwoordigen de brede filosofische basis
van een groot gedeelte van voornamelijk oosterse volkeren in India en in het Aziatische continent.
Ayurveda vormt een onderdeel in een van deze Veda's,
namelijk Atharvaveda, dat diverse verwijzingen naar de geneeskundige kennis bevat.

Ayurveda wordt door vele mensen in India, Sri Lanka en andere Aziatische landen al heel lang succesvol toegepast en beoefend.
Het is het enige niet-allopatische geneeskunde systeem dat door de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO)
als een volledig geaccepteerd gezondheidssysteem erkend is.

Naast een "wetenschap van het leven" is Ayurveda ook een maatschappelijk systeem waarin de Indiase filosofie,
religie, sociale, ethische en het spirituele leven een grote rol spelen.
Dit maakt deel uit van het dagelijkse leven, de tradities en cultuur van bijna elke hindoe.

Door de eeuwen heen was de ayurvedische kennis en de ervaring altijd van een leraar (guru)
naar een leerling (student) overgedragen. Deze klassieke manier van lesgeven heet gurukula,
waarbij leerling een aantal maanden of jaren bij zijn guru verbleef en leerde van hem.

De ayurvedische artsen (vayida's) waren zeer goed bekend met alle medische wetenschappen
incusief de acht branches van de geneeskunde:

inwendige geneeskunde
chirurgie
gynecologie
pediatrie
psychiatrie
toxicologie
KNO
leer der verjonging en afrodisiaca

• Vandaag de dag zijn er in India en in andere delen van de wereld
  veel ayurvedische universiteiten en andere opleidingscentra,
  waar de ayurvedische geneeswijze even streng en uitgebreid word onderwezen
  als de allopatische geneeskunde in het Westen of in het Oosten.

  Mensen, die in de grote Indiase steden wonen, kunnen tegenwoordig tussen een allopatische of ayurvedische arts kiezen.
  De bewoners op het platteland en in de bergen hebben vaak die keuze niet
  en zijn daarom meer afhankelijk van de natuur en de traditionele manieren van genezing.

  Het ayurvedische systeem van geneeskunde wordt in India al ruim 5000 jaar toegepast.

• HET BELANG VAN AYURVEDA

  Harmonie

  In het verleden kwam het nogal eens voor dat de betekenis en het belang van Ayurveda niet werd begrepen, maar tegenwoordig gaat men – vooral door de rage rond yoga, inzien dat Ayurveda een prachtige medische wetenschap is die mensen stimuleert te leven in harmonie met de aarde, de elementen en de seizoenen. Ayurveda is geen sekte waarin je verplicht wordt de een of andere godheid te vereren. Integendeel het omarmt alle vormen van spiritualiteit en herkent de goddelijke intelligentie in alle leven. Ayurveda is een wetenschap over het leven en is zo'n 5.000 jaar geleden in India ontwikkeld.
  Ayurveda zoekt naar de oorzaak van ziektes en behandelt deze adequaat in plaats van aan symptoombestrijding te doen. Ayurveda geeft ziektes ook geen naam want als je een ziekte een naam geeft, geef je er direct een onbedoelde kracht aan. Het ziet ziektes als een disbalans van de vijf elementen in ons lichaam. Er zijn regelmatig aanpassingen nodig om deze fragiele balans te herstellen, zoals voeding, leefstijl, beroep, verzorging van het lichaam, het gebruik van kruiden, aromatherapie, kleuren, mineralen en edelstenen, klanken, het beoefenen van yogaoefeningen en meditatie, het opzeggen van mantra's, het ontwikkelen van het bewustzijn en intuïtie en het doen van ademhalingsoefeningen. Ayurveda is ontwikkeld om mensen in staat te stellen zichzelf te leren ontdekken en te leren genezen.

  De geest is de eerste oorzaak

  Ayurveda stelt dat ziektes in de geest beginnen. Door het ontwikkelen van positieve gedachtes en het leren kennen van jezelf kun je leren ziektes te voorkomen. Een gedachte wordt opgenomen en verwerkt  in het lichaam en komt net als voedsel in de kleinste cellen terecht. Ayurveda zegt: “Mediteer en wees gelukkig en stem je voeding af op wat je nodig hebt”. Een van de belangrijkste oorzaken om ziek te worden is negatief denken. Als de geest vredig is en positief ingesteld, zal het lichaam gezond zijn.
  Ayurveda ziet de mens als de subatomische structuur van God. Wij zijn de microkosmos in de macrokosmos. Er zijn vijf grote elementen waaruit alle leven op aarde bestaat: ether, lucht, vuur, aarde en water. Ayurveda classificeert deze vijf grote elementen in drie aspecten. Deze aspecten hebben betrekking op de doshas. Dat is een woord afkomstig uit het Sanskriet  wat ‘biologisch principe' betekent. De doshas verwijzen in het algemeen naar een disbalans vanwege een overmaat van een van de elementen in ons lichaam.
  Ofschoon er vijf grote elementen zijn, zijn er slechts drie doshas of biologische principes. Alle vijf de grote elementen moeten  in ons lichaam en in het universum aanwezig zijn om op een juiste manier te kunnen functioneren. Zodra de zaadcel de eicel bevrucht, wordt een unieke combinatie van de vijf grote elementen vastgesteld en wordt de lichamelijke constitutie geboren. Deze constitutie wordt Prakriti genoemd.

  Balans

  Stress, negatieve gedachtes, jezelf afgescheiden voelen van het goddelijke in jou zelf of van degenen van wie we houden, verkeerde voedselkeuze en gebrek aan lichaamsbeweging zijn de oorzaken dat we uit balans raken. Als de doshas uit balans zijn betekent dit gewoonlijk dat ze zijn toegenomen of verhoogd en dat ze het eerste van de zes stadia van het ziekteproces hebben bereikt. Dit eerste stadium wordt ‘accumulatie of opeenhoping' genoemd. Als de balans verstoord is dient de dosha die verhoogd is verlaagd te worden. Dit kan gebeuren door het bewust en kritisch bekijken van de leefstijl, de voeding, je gevoelens en gedachtes, lichaamsbeweging, ademhaling, gebed, meditatie en het werk dat je doet.
  De drie doshas zijn vata, pitta en kapha. Vata is Sanskriet en betekent dat ‘wat blaast'. Vata zetelt in de dikke darm en wordt verhoogd op koude, winderige dagen gedurende de herfst en de winter. Als vata in het lichaam is verhoogd moeten mensen oppassen voor: zich angstig voelen, paniekaanvallen, slapeloosheid en eenzaamheid. Ook kunnen er mensen zijn die last krijgen van paranoia.
  Pitta betekent dat ‘wat kookt'. Pitta zetelt in de dunne darm en wordt verhoogd op hete zomerdagen. Als pitta verhoogd is in het lichaam moeten mensen oppassen voor zelfveroordeling, jaloezie, woede, competitieve gedachtes en agressie.
  Kapha betekent dat ‘wat vastplakt'. Kapha zetelt in de maag. Kapha wordt verhoogd op koele, mistige dagen in de lente en op koude, sneeuwachtige dagen in de winter. Als kapha in het lichaam verhoogd raakt, moeten mensen oppassen voor hebzucht, loomheid, apathie en zwaarte.
  Het weer, de seizoenen, onze genetische constitutie, leefstijl en onze gedachtes hebben een directe effect op onze gezondheid.

  Vata dysbalans

  De meest voorkomende oorzaken voor dysbalans, zijn stress en angst die vata in ons lichaam verstoren. Vata wordt ook verstoord door te eten terwijl we:
  - in onze auto of op onze fiets rijden
  - onze e-mail lezen of  werken aan de computer of luisteren naar onze voice-mail
  Veel dingen tegelijk doen, ons laten opjagen door ons werk waardoor je het gevoel hebt dat er te weinig uren in een dag zitten, dagen vata voortdurend uit om uit balans te gaan.
  Als vata uit balans is kan het de andere doshas, pitta en kapha eveneens uit balans brengen en verhogen.
  Het voorkomen van het verhogen van één van de drie doshas of van alle drie de doshas is belangrijk, maar onthoud dat vata de dosha is die verantwoordelijk is voor de gezondheid en een lang leven.
  In de oude teksten van Ayurveda staat dat de aarde in deze periode van haar bestaan in de vata  fase is. Vata is dus hoog voor iedereen omdat wij allen zo verbonden zijn met de aarde. 

  Ayurvedatips voor massagetherapeuten

  Er zijn specifieke lichaamstechnieken en leefstijlkeuzes die de vata dosha bedaren en tot rust brengen. Massagetherapeuten lopen vanwege hun werk risico ten aanzien van het verhogen van vata in hun lichaam. De meeste massagetherapeuten zijn gedurende een behandeling voortdurend lichamelijk bezig. Zij zijn gericht op lichaamsbeweging, energiek en steeds bezig. Vata is de dosha die verantwoordelijk is voor beweging in het lichaam en het universum. Deze therapeuten moeten er dan ook extra voor zorgen dat vata niet toeneemt in hun lichaam. Hun werk kan een vata tergende baan worden. Zij moeten dan ook een leefstijl kiezen die vata zal kalmeren en in balans houden.

  Activiteiten die vata kunnen kalmeren, zijn:
  - iedere dag zoveel mogelijk op hetzelfde tijdstip eten. Honger dient vermeden te worden. Angst, humeurigheid en spanning tijdens maaltijden eveneens vermijden
  - eet warm, vettig voedsel, speciaal op koude, winderige en droge dagen
  - vermijd koolzuurhoudende dranken
  - probeer tijdens het werk zo rustig mogelijk te blijven
  - wees een actieve luisteraar maar vermijd babbelzieke mensen en lange telefoongesprekken
  - loop langzaam tenzij je lichaamsbewegingen doet. Meer wandelen dan twee uur zal vata irriteren
  - denk positief en lees dagelijks affirmaties (bevestigingen)
  - vermijd enge, schrikaanjagende films
  - vermijd een slechte relatie met partner of vrienden
  - zorg ervoor dat je warm blijft
  - ga naar bed voor tien uur 's avonds
  - neem een wekelijkse massage met warme, organische, eetbare olie zoals sesamolie, mosterdolie, kokosolie, zonnebloemolie of castorolie
  - smeer jezelf dagelijks in met olie en doe dat van boven naar beneden (Abhyanga)
  - omgeef jezelf met zachte dingen (bijv. kussens)
  - vermijd dat je te laat ergens komt of dat je gehaast bent
  - vermijd opwinding
  - omgeef jezelf met vrienden waarmee je kunt lachen
  - doe dagelijks yogaoefeningen die een herstellende of versterkende werking hebben op lichaam en geest en beoefen pranayama ademhaling
  - vermijd buitensporige ademhaling door de mond terwijl je aan het masseren bent. Leer in plaats daarvan ujjayi ademhaling (door de neus)
  - gebruik altijd olie voor massages bij degene die je masseert. Dit kalmeert vata zowel bij degene die je masseert als bij jouzelf. De keuze van de olie dient in overeenstemming te zijn met de kwaal en moet overeenkomen met de constitutie van degene die gemasseerd wordt.

• DE EENVOUD VAN AYURVEDA

  Zelfkennis

  De groeiende belangstelling én populariteit van Ayurveda in Nederland en België is te herleiden naar één woord: eenvoud. Ayurveda is een eenvoudig systeem. In wezen brengt Ayurveda de mens terug bij datgene wat deze zelf al weet.
  Elke mens beschikt over een grote geest - lichaam intelligentie. Door onze opvoeding, scholing en de reclame zijn we dit innerlijk weten stilaan verloren geraakt. Verwarring is nu troef. Moet je ontbijten of kun je beter niet ontbijten? Is rauwkost nu goed voor iedereen of juist niet? Melk moet, melk doet je goed, zegt de reclame. Maar veel mensen ervaren toch iets anders.
  Hoe kunnen we door dit bos van waarheden en onwaarheden nog die bomen zien die ons kracht geven? Door terug te gaan naar dat wat we altijd al wisten. Ayurveda is hierbij een grote hulp. Het is een systeem dat door de eeuwen zijn waarde heeft bewezen én waarvan de logica is bewaard gebleven. De kracht van Ayurveda zit in zijn eenvoudige logica. Je moet niet eten als je geen honger hebt, zegt Ayurveda. Als het koud is, moet je warm eten en drinken en je warm kleden. Vaak zijn het adviezen die we in onze kindertijd ook te horen kregen van onze moeders en grootmoeders.
  Onze aangeboren geest - lichaam intelligentie zegt altijd wat goed is voor ons op een bepaald moment. Zaak is om die intelligentie niet te onderdrukken. Veel mensen hebben bijvoorbeeld een ontzettende zin in zoetigheid. Zoet wordt in het Westen echter gezien als slecht voor alles. Het gevolg hiervan is dat die mens een voortdurend gevecht levert tussen enerzijds zijn drang naar zoet en anderzijds de idee dat het helemaal niet goed is voor hem. Ayurveda stelt dat de zin in zoet, een natuurlijke vraag is van het geest - lichaam systeem om een bepaalde onbalans terug in evenwicht te brengen. Het enige wat Ayurveda dan vraagt is om ons idee over zoet te veranderen. Van kleinsaf is zoet synoniem voor snoep en suikergoed. Uiteraard vraagt de geest - lichaam intelligentie niet naar snoepgoed. Het vraagt naar zoete voedingsmiddelen als zuivel, granen en pompoenen bijvoorbeeld. Als de betreffende mens meer van deze zoete producten in zijn dieet verwerkt, zal zijn drang naar kunstmatige suikers verminderen en zijn onevenwicht verbeteren.
  Op deze manier ga je niet in tegen de natuurlijke behoeften en vragen van de lichaamsgeest. Bij het horen van de adviezen die Ayurveda geeft, zal er direct een herkenning zijn en is het ook niet moeilijk om die adviezen te volgen. Zeker niet als de persoon na een tijdje voelt dat zijn balans terug hersteld wordt.
  

  Immuniteit

  Naast voeding en leefwijze zal Ayurveda ook de denkwijze van de mens bekijken. Zoals we het lichaam voeden met aardappelen; brood en dergelijke wordt de geest gevoed met gedachten. Als we al kieskeurig zijn met het soort voedsel dat we gebruiken, geldt dit vaak niet voor het soort gedachten dat we denken. Televisie bijvoorbeeld voedt ons voortdurend met geweld, moorden en dood. Toch is TV dé populairste vorm van vrijetijdsbesteding. Veel mensen hebben dan ook te lijden van negatieve gedachten. Uit recent onderzoek aan de universiteit van Wisconsin Madison, blijkt dat negatieve gedachten de mens meer vatbaar maken voor ziekte. Dr. Davidson en zijn team kwamen tot de conclusie dat emoties een belangrijke rol spelen in de immuniteit. Weinig negativiteit gaf een sterke immuniteit en omgekeerd.
  Wat nu stilaan wetenschappelijk vastgesteld wordt, wist Ayurveda al duizenden jaren geleden. Zoals het belangrijk is dat we ons fysiek voedsel met zorg uitkiezen, is het ook belangrijk om te kiezen welke gedachten we willen koesteren. Ayurveda zegt dat we op elk moment kunnen kiezen of we een bepaalde gedachte willen of niet. Als we een gedachte niet meer willen, moeten we stoppen om daar energie in te steken. Alles waar je energie aan geeft, groeit. Ook gedachten en emoties volgen dit patroon. Als een gedachte de negativiteit in jezelf vergroot, waarom zou je er dan nog energie aan geven?  
  

  Suske en Wiske

  In de praktijk is het vaak nodig om advies in te winnen van een geschoold ayurvedicus om jezelf terug op het juiste spoor te zetten. Wat moet je, je dan voorstellen bij zo een consult? Eerst wordt je geest - lichaam type bepaald via de pols. Dit is een basisgegeven dat nooit verandert. Ayurveda werkt met drie typen: het Tante Sidonia type, het Lambik type en het Jerom type. Als je geboren bent als een Jerom dan kan je jaren diëten, vasten en aan fitness doen, toch zul je nooit een Tante Sidonia worden. Ayurveda noemt dat je constitutie. Door eet-, leef- en denkgewoontes kan die constitutie echter uit balans geraken. Hoewel je bijvoorbeeld een Lambik type van geboorte bent, ga je toch nervositeit, zorgelijkheid en angsten voelen die normaal bij een Tante Sidonia type horen. Hier zal de behandeling dus gericht zijn op het verminderen van Sidonia eigenschappen en het versterken van de eigen Lambik kwaliteit.
  

  Evenwicht

  Om dit te bereiken zal Ayurveda gebruik maken van voedingsadviezen en leef-en denkadviezen. Daarnaast kunnen er ayurvedische kruiden en/of oliën worden aangeraden. Oliemassages en warme stoombaden kunnen nuttig zijn. Eventueel wordt een shirodhara gegeven. Dit is een techniek waarbij een constante warme oliestroom gedurende langere tijd over het voorhoofd en het hoofd gegoten wordt.

  Soms is het onevenwicht zo diep in het systeem verankerd, dat het nodig is om een pancha karma te doen. Deze oude ‘koninklijke' reinigingskuur duurt een week en gaat het geest - lichaam systeem grondig reinigen en balanceren.

  Bij al deze behandelingen zal de herkenbaarheid naar het leven van de persoon op de voorgrond staan. Ayurveda zegt: “Eenvoud is het kenmerk van het ware”. Als je inderdaad hetgeen je verteld is niet aan je moeder kan uitleggen, begrijp je het dan zelf wel? Bij Ayurveda zul je niet alleen alles aan je moeder kunnen uitleggen, je moeder zal ook geïnteresseerd raken om méér over  Ayurveda te weten.

• KWALITEIT EN KWANTITEIT

  Ayurveda is een ander denkmodel. Een denkmodel of paradigma is een manier om de wereld te bekijken, te beschrijven en te verklaren.
  Tot hiertoe hebben we de wereld verklaard met het materialistische paradigma. Er is materie, die zien en voelen we en dat is onze basis voor het ervaren en het onderzoeken van de werkelijkheid. Hier wordt alles uitgedrukt in termen van kwantiteiten. Hoeveelheden of kwantiteiten kunnen gemeten, gewogen en geanalyseerd worden.
  Wezenlijk gaat het over teveel of te weinig en dat kun je exact meten. Er is bijvoorbeeld teveel cholesterol of te weinig vitaminen. Of er zijn teveel kilo's of te weinig antistoffen. Dit model houdt alleen rekening met de kwantiteit. Maatschappelijk aanzien bijvoorbeeld wordt in dit model, alleen bepaald door de hoogte van iemands inkomen.
  Therapie hier gaat over iets wegnemen wat teveel is. Dit ligt aan de basis voor de bloei van de chirurgie. Therapie gaat ook over iets toevoegen wat te weinig is. Dit ligt aan de basis voor de vraag naar exacte en gestandaardiseerde medicijndosis.
  Langzaamaan dringt het terug door dat er ook andere modellen zijn om de wereld te beschrijven. Ayurveda is zo'n model. Het is de studie van de ons omringende kwaliteiten.
  Ayurveda benadert de mens vanuit het energie standpunt. In dit model wordt alles uitgedrukt in termen van kwaliteiten. Kwaliteiten, hoedanigheden of eigenschappen zijn alles wat van gelijk welke energie, kan ervaren worden.
  Vuur is heet. Wind maakt droog. Water is koud. Deze eigenschappen noemt Ayurveda: guna's. De guna's of kwaliteiten vormen de rode draad doorheen héél de Ayurveda.
  Ook in bijvoorbeeld de numerologie, wordt gekeken naar de hoedanigheden die bepaalde getallen aangeven. Pythagoras leerde al, dat getallen een eigen betekenis hadden, los van de cijfers waarmee ze worden aangeduid. De horoscopie, letterlijk: “in het uur kijken”, gaat over de kwaliteit van de tijd. Deze is onder andere belangrijk bij het zaaien en oogsten van kruiden en planten.
  Kwaliteiten zijn onmeetbaar. Ze zijn niet-materieel, wel ervaarbaar. Ze zijn een uitdrukking van energie.
  Wezenlijk gaat het over zwakke of sterke energie. Vuur dat niet voldoende brandt of wind die te hard waait. Koud is alleen koud ten opzichte van iets dat warmer is. Zwaar is alleen zwaar ten opzichte van iets dat lichter is. Beoordeling in dit model is steeds relatief, nooit absoluut.
  In beide modellen gaat het over teveel of te weinig. Bij de kwantitatieve benadering ga je dit exact meten met meettoestellen. Bij de kwalitatieve benadering zijn onze zintuigen de meettoestellen. Ayurveda zou kunnen zeggen: als wij ons niet bij de neus willen laten nemen, zullen wij onze neus centraal moeten stellen.
  De energie van voedsel bijvoorbeeld, uitgedrukt in calorieën, wordt in Ayurveda gekend door de zes smaken.
  Beide modellen worden in het dagelijkse leven voortdurend door elkaar gebruikt. Als twee zijden van één muntstuk zijn ze gelijkwaardig. Nu overheerst in onze wetenschappelijke wereld het kwantitatieve model. Maar tot in de 17e-18e eeuw werd ook hier in het Westen, kwaliteit het belangrijkst geacht.
  Nadien werd onder impuls van onder meer Descartes en Newton, het denkkader neergelegd voor de latere expansieve groei van het materialistische paradigma. Het is door deze groei en bloei dat we nu oplopen tegen de beperkingen en grenzen van dit model. Dit opent hart en geest voor andere denkmodellen.
  De 21e eeuw zou de tijd kunnen zijn waarbij we iets tegelijkertijd kennen door kwaliteit én kwantiteit. Ayurveda kan hieraan bijdragen, daar het een gestructureerd én logisch denkkader neerzet voor de studie van kwaliteiten.

• AANDACHT

• In deze tijd van home trainers, stress management trainingen, relatie trainingen en persoonlijkheidstrainingen, wordt vergeten dat er maar één training nodig is. Deze is jezelf trainen in aandacht.
  Jezelf trainen in aandacht geven, is het enige wat nodig is om geluk te ervaren. Geluk is die toestand van de lichaamsgeest, waar alle noden, behoeften, wensen en emoties zwijgen. Dan is er letterlijk ruimte om te ‘zijn' in de ons aangeboren kwaliteit van geluk.
  Om deze toestand te ervaren, bestaat er een truc in Ayurveda. Het gaat erom dat de geest geen 2 dingen tegelijk kan doen. Of je leest je krant of je luistert naar je vrouw. Beide tegelijk doen kan niet. Doe je dat toch, dan weet je niet echt wat er in de krant stond en al helemaal niet wat je vrouw gevraagd had.
  Trainen in aandacht is trainen in éénpuntigheid. De geest is éénpuntig als hij verbonden is met 1 of meerdere van de 5 zintuigen. Aandacht geven maakt de verbinding tussen de geest en de zintuigen mogelijk.
  In de praktijk geef je de geest een klank om naar te luisteren, iets om naar te kijken of om te voelen, een geur om te ruiken of een smaak om te proeven. Als je gaat zagen bijvoorbeeld, luister je naar het geluid dat de zaagtanden maken bij het doorklieven van het hout. Je kijkt ook naar het raakpunt waar de zaagtanden en het hout samenkomen. Dan vertelt het geluid van de zaag je precies of je goed of slecht zaagt.
  Aandacht geven voor dat wat er op dit moment gaande is, lijkt zo evident. En dat is het ook! Meer is niet nodig. Op de vraag wat een Wijze eigenlijk is, antwoordde een ayurvedisch meester: “Een Wijze is hij die eet, als hij eet; die loopt als hij loopt en die slaapt als hij slaapt.”

• GUNA'S
  

• Aan de hand van de twintig guna's kennen we de elementen, de dosha's en de dravya's. Zij vormen de basis voor het begrijpen van Ayurveda.
  Bij de bespreking van de zes volgende guna's wordt eerst uitgegaan van hun betekenis in het Sanskriet. Dan zijn er de voorbeelden. Vervolgens wordt gekeken naar hun voorkomen in de Nederlandse taal. Als laatste kijken we naar hun relatie met de vijf elementen.
  

  Guru = zwaar

  zwaarwegend, zwaar in de maag, moeilijk te verteren
  groot, breed, lang
  in hoge graad, heftig
  moeilijk, hard, overdadig, grievend
  gewichtig, belangrijk, hoogmoedig
  eerbiedwaardig, leermeester
  planeet Jupiter (Brihaspati)
  Mucuna pruritus

• Voorbeelden: vlees, kaas, friet, room, zwarte linzen
  shatavari, zoet, koud
  olifant, berg
  stabiliteit, aarding
  depressie, verdriet, zwaarmoedig

  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: fors, dik, veel, stevig, dicht, ernstig, erg.
  Zwaar komt van het Latijn “serius” of ernstig en het Griekse “hermu” of stut.
  Dat wat stevigte geeft, materie. Alle stof heeft zwaarte. Goud en lood zijn zware metalen. Mijn benen zijn zo zwaar als lood. Dat ligt hem zwaar op het hart.
  Zwaar vergif, zware spijzen, zwaar ademhalen, bonen vallen zwaar. Vis is geen zwaar eten.
  “Wanneer het zwaar in hem was van onrust en gedachten” (Van Schendel)
  “Het rook er zwaarder nog van wierook dan in oosterse kramen” (Van Looy)
  

  Voorkomen in de elementen:
  Ether: zwaar gebrom, zware stem
  Lucht: zware lucht, zware wind, zware storm
  Vuur: zware brand
  Water: zware mist, zwaar water, zware regens
  Aarde: zware klei, zware en vette gronden, zware geur
  

  Laghu = licht

  snel, vlug, actief, prompt, rap, vaardig
  makkelijk, niet zwaar of moeilijk
  makkelijk verteerbaar, licht in de maag
  luchthartig (light-hearted), gemoedsrust; geen zwaarte in de geest (easy in mind), gemakkelijk gevoel veroorzakend of verlichting, wel, in goede gezondheid
  ongehinderd, zonder behandeling of gevolg
  klein, minutieus, uiterst precies
  tenger, luttel, weinig betekenend,
  zwak, slap, armzalig, ellendig, nederig
  gemeen, laag (van personen)
  jong, zuiver, puur
  zacht, zachtzinnig (als van een klank)
  bevallig, aangenaam, knap, mooi
  licht denken over
  
  Voorbeelden: sla, popcorn, ghee, specerijen
  light dranken en versnaperingen
  vasten
  vogels, fragiliteit, broosheid
  zweverigheid, luchtigheid
  geven, geluk, opgewektheid
  

  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: helder, luchtig, sierlijk
  Licht komt van het Latijn “lux” en het Grieks “leukos” en betekent stralend, wit.
  Het is het natuurverschijnsel dat de voorwerpen zichtbaar maakt. De oorzaak van de gewaarwordingen van ons gezichtsorgaan. Het begrip licht is gebonden aan zintuiglijke waarneming; gezichtsvermogen. Het licht der ogen.
  De tweede Latijnse betekenis is “levis”. Dat van geringe zwaarte.
  De tweede Griekse betekenis is “clachus” en dit is klein.
  Licht geeft helderheid en maakt luchtig. Haar luchtige pasjes waren erg sierlijk. De kast was niet stevig gemaakt, ze had iets sierlijks.
  Licht en verlichting geven opheldering en inzicht. Hij zag weer licht in zijn leven.
  Lichte slaap, lichte vrouw, lichtgebouwd.
  Ze voelde zich duizelig en licht in het hoofd.
  Met een licht hart.
  Nu gaat mij een licht op.
  Licht van gemoed.
  
  Voorkomen in de elementen:
  Ether: lichte, heldere klanken
  Lucht: bij lichte hemel
  Vuur: helder van kleur
  Water: luchtige gerechten
  Aarde: lichte, weinig vruchtbare gronden
  

  Sita = koud

  koel, fris, kalm, koelte, koelen, bekoelen, verkoelen, afkoelen
  kil, huiverig, kouwelijk
  ijzig
  suf, loom, apathisch, lui, traag, vadsig
  Azadarichta indica, Calamus rotang, Cassia bast
  koude, koud weer, koud water
  koud-stralend: de maan
  sita-paki: een soort potkruid
  Sida cordifolia, Abrus precatorius
  sita-phala: Emblica officinalis
  sitala: koud, koel, koelend
  koud dat is vrij van passie, kalm, zachtzinnig
  geen opwindende emotie, geen pijnlijke gevoelens veroorzakend
  parel, een lotus, sandel
  
  Voorbeelden: komkommer, ijsroom, kokosnoot, dille
  sandelhout, amla
  water
  frigiditeit, onverschilligheid, afstandelijkheid
  onvriendelijkheid
  
  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: koel, niet heftig, bedaard, flegmatiek, koel van aard
  weinig vurig, zonder sterke overtuiging, harteloos
  koel, niet fel of schel (zacht voor de ogen)
  koel, nuchter, ongevoelig, onaangedaan, onbewogen
  Sita koelt en bekoeld. Vertraagt en remt. Maakt rustig en kalm. Koelbloedig. Iemand koud maken. Van een koude kermis thuiskomen. Een koud kunstje. Veel kouwe drukte. Zo koud als een steen.
  Het Engels heeft de uitdrukking: as cold as a cucumber en dat betekent brutaal of onverschillig zijn. Ook in het Engels wordt “cool” gebruikt voor leuk of doodleuk: “it's cool man”.
  Koud wordt bij kinderspelen ook gebruikt in de betekenis: je bent er ver vandaan.
  
  Voorkomen in de elementen:
  Ether: koude klanken, koel hoofd
  Lucht: wind is koud en kwelt, kougolf
  Vuur: koudvuur (gangreen), koudbloedig
  Water: koudgeperste olie
  Aarde: koude grond is zwaar en vochtig; Zuidpool.
  

  Ushna = warm

  heet, brandend, driftig, onstuimig
  scherp, bijtend, wrang, bits, puntig, spits
  ui
  hitte, warmte, het hete seizoen
  vertering, verbruik, tering
  gal
  ushna-kara: heet stralend of de Zon
  ushna-virya: warmende kracht bezittend
  ushnaka: heet, warm
  ziek van koorts, koortsig
  scherp, pijnlijk, actief
  verzengen, vervloeken
  de betel-noot
  
  Voorbeelden: chilipepers, specerijen, warm voedsel
  geestrijke dranken, spiritualiën, vuurwater
  jaloezie, zelfvertrouwen
  bezieling, moed
  boos (warm worden)
  
  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: heftig, vurig, hartstochtelijk, blakend, gloeiend.
  Ushna komt van de Sanskriet wortel “ush”. Dit heeft branden, straffen en kastijden in zich. Louteren en zuiveren. Passie of het driftig bezig zijn, komt van het Latijnse passio of lijden. Het passiespel is de uitbeelding van de lijdensweg van Christus.
  In het Engels: you shall smart for this, daarvoor zul je boeten. Het Engelse smart betekent: scherp en pienter, maar ook: pijnlijk, lijden.
  Smartgeld of rouwkoop.
  Warm komt van het Hettitisch branden en van het oud-Slavisch koken. Warm geeft een aangenaam, behaaglijk gevoel. Warme kleuren. In figuurlijke zin wordt warm gebruikt voor alles wat gepaard gaat met een sterke beweging. Een sterk gevoel. Iets warm aanbevelen. Een warm onthaal. Hartelijk, welgemeend.
  Warm heeft iets makkelijks: dat verkoopt als warme broodjes.
  Warm achter de ogen worden: tranen voelen opkomen.
  De grond wordt hem te warm onder de voeten: het wordt er gevaarlijk.
  Warm van natuur; warme buurt.
  Het bed is nog warm.
  
  Voorkomen in de elementen:
  Ether: warm van toon
  Lucht: brandende pijn
  Vuur: warm bloed, brandende dorst
  Water: warm en bezweet
  Aarde: er warm bijzitten
  

  Snigdha = olieachtig

  plakkerig, viskeus of kleverig, lijmig
  zalvend, glibberig, glad (slakshna)
  glazig, glansrijk
  vettig, vet
  behandeld of genezen met olieachtige substanties
  hechtend, bevestigd, aanhankelijk, teder, vriendelijk, gehecht aan of houden van
  zacht, mild, minzaam, zachtaardig
  lieflijk, welgevallig, charmant
  dik, ondoordringbaar (als afscherming)
  de rode castor-olie plant
  merg (meda)
  kleverigheid, dikte, ruwheid
  bijenwas
  eivet
  licht, luister, glans
  
  Voorbeelden: boter en olie
  vleesbouillon
  gelatine
  mergpijpjes
  plakband
  slijm en slijk
  gehechtheid
  vleierig, schijnheiligheid
  ayurvedische massage
  
  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: plat of vlak maken (de plakker of stukadoor)
  lang ergens blijven plakken
  talmen, treuzelen, zeuren
  dikvloeibaarheid, taaivloeibaar
  stroperig, smerend
  samenhangend
  Tegenover droog staat nat, maar tegenover ruksha staat snigdha. Dit wordt niet vertaald als nat, maar als olieachtig nat.
  Snigdha is ook weerspannig. Dit in de betekenis van taai, onbuigzaam, onwillig, lastig, stug. Stroef, ongemakkelijk en stijfjes.
  In de Engelse uitdrukking “sticky fingers” of lange vingers hebben, zit het penibele aspect van snigdha: pijnlijk, onaangenaam, lastig, akelig. Figuurlijk bevindt men zich in een benarde situatie.
  Bumper plakken.
  Ik plakte hem tegen de muur.
  Zwoel; broeierig; drukkend en plakkend weer.
  Plakkerig brood.
  Te heet persen maakt de lakens plakkerig; veroorzaakt een onaangename sterke glans.
  
  Voorkomen in de elementen:
  Ether: lijmerig spreken (met een slepende stem)
  Lucht: vette huid
  Vuur: dat brandt als olie; plakkerig haar
  Water: speeksel
  Aarde: gewrichtsvloeistof
  

  Ruksha = droog

  ruw, dor, triest
  uitterend, dun
  ruw smakend, wrang, adstringent
  niet vettig of olieachtig (als voedsel of medicijn)
  hard, grof, wreed, gemeen (als een persoon of spraak)
  onvriendelijk, onaangenaam
  niet zacht (voor het zien, de reuk)
  akelig, naar, triest, treurig, somber (als een huis)
  bezoedeld, besmeerd, bevuild
  de geur hebbend van een olifant in bronst
  hardvochtigheid, strengheid
  Croton Polyandrum of Tiglium
  het dikke deel van wrongel (kaasstof)
  honing van een kleine bij
  goed soort van ijzer
  rukshana = ayurvedische behandeling voor verminderen van vet of zwaarlijvigheid
  ruksha-vac = droge, ruwe spraak
  ruksha-varna = donker gekleurd (als wolken)
  
  Voorbeelden: couscous, rauwe selderijstengel
  roog brood
  bonen, erwten
  honing, oude kaas
  droge wijn, droge sherry
  poeders
  droogbloemen
  
  Voorkomen in de taal:
  Aspecten: saai, vervelend
  kwijnen, minder worden, vermageren
  onvruchtbaar
  moeilijk, hard
  slecht gehumeurd, knorrig
  Droge humor. Kurkdroog.
  Droge hoest is hoesten zonder slijmen op te geven.
  Droogstoppel is een saai en vervelend mens.
  Een droge begroeting is koud en niet emotioneel.
  
  Voorkomen in de elementen:
  Ether: een droog geluid
  Lucht: gure, gemene wind
  Vuur: droge lever, dorstig
  Water: droge huid (ten gevolge van verminderde zweetafscheiding)
  Aarde: dor, onvruchtbaar land

• De geschiedenis en archeologie
  van de Vedische cultuur
  Inleiding

• De Indus-vallei beschaving is de bron van de Vedische cultuur. Wat weten we nu van de geschiedenis en archeologie van de Vedische cultuur?
  Met zekerheid kunnen we nu stellen dat Ayurveda minstens zo oud is als de Indus-vallei cultuur zelf. Dit zou betekenen dat we haar ontstaan kunnen situeren rond 4000-5000 voor Christus.
  Wat we tot hiertoe weten over Ayurveda, is gebaseerd op documenten en manuscripten uit de klassieke Indische periode en gedateerd rond de 14e-15e eeuw na Christus.
  Toen de grote indologen uit de romantische periode (19e eeuw), als Max Müller en Monier Williams, voor het eerst deze manuscripten bestudeerden, zagen zij hierin grote invloeden van de Grieken.
  Alles wat gelijkenis had met de westerse cultuur linkten zij aan Griekse invloeden. Zij dachten dat toen Alexander de Grote in India kwam, met in zijn kielzog westerse architecten, dichters, beeldhouwers en geleerden, de Vedische cultuur tot bloei kwam. Daar zij de grootste autoriteiten waren van de Vedische cultuur, werd dit honderden jaren herhaald en gedoceerd aan de westerse universiteiten en duurde het tot nu, vóór dit kon bekritiseerd worden.
  Nu weten we dat dit niet waar is en dat het overgrote deel van de Indische productie, zelfs deze van de klassieke periode, voortkwam uit hun eigen culturele wortels.
  De vraag stelt zich dan wáár we deze originele wortels kunnen vinden. Deze vraag beantwoorden is niet eenvoudig.
  De Indische geschiedenis en de historische data uit de Mahabharata en de Ramayana komen uit een orale traditie van verhalenvertellers. Komt daar nog bij, dat het in zekere zin tot de ziel van het Indische volk behoort om dingen op te blazen en te overdrijven. Zeker wat betreft hun eigen geschiedenis.
  Vergeten we echter niet dat historici in het westen vaak hetzelfde deden, alleen maar om de koning te behagen.
  Het enige echte bewijs in de zoektocht naar de originele wortels is de fysieke ondersteuning, het archeologisch materiaal.
  Dit werd bij toeval ontdekt aan het begin van de 20e eeuw, bij de aanleg van een spoorweg in het huidige Pakistan. Het Britse leger stootte hierbij op een grote hoop stenen. Gelukkig was de legerkapitein een man met voeling voor archeologie en merkte hij dat hij voor de ruïnes van een oude stad stond.Dit was de eerste stap in de ontdekking van het pre-klassieke India. De oude steden Mohenjo Daro en Harappa werden blootgelegd en stap voor stap gaven zij hun geheimen prijs.
  Wat we nu hebben, sinds de laatste tien jaar, is een wetenschap die Indische archeologie genoemd wordt en die ondersteund is door alle wetenschappelijke hulp van de fysica, geologie, geografie, chemie (bijvoorbeeld de koolstof 14 dateringsmethode op organisch materiaal) en door indologische studies.
  Uit de bevindingen van deze nieuwe-generatie indologen, die vaak niet Indisch zijn, blijkt dat de Rigveda teksten tussen 6000 en 8000 jaar oud zijn, minstens zo oud als de Egyptische. Hier botsen ze met de oude indologische generatie, voortbouwend op Max Müller, die insisteren dat de oudste Veda geschreven werd rond 1900-1500 voor Christus.
  Dus nu zijn er twee scholen en zeker nog geen eensgezindheid.
  De romantische indologen als Max Müller en Monier Williams leefden en dachten uiteraard vanuit hun 19e eeuwse kennis en visie.
  

• Max Müller, een indoloog en linguist, was een zeer religieus man, eigenlijk een protestants priester. Hij werkte voor de Britse regering. Er is dan ook een brief bewaard gebleven die Max Müller schreef naar de minister van cultuur en waarin hij zich afvraagt wat er gaat gebeuren met India, als de Engelsen er niet in slagen dit volk te christianiseren.
  Het idee van kolonisatie was, dat men de autochtone bevolking moest leren denken en leven als wij, als christenen. De missie van de kolonisators was om van hen christenen te maken omdat hun traditionele cultuur vervloekt is.
  Tweede punt wat aanleiding gaf tot historische vergissingen, was het feit dat Max Müller, als religieus man, geloofde dat de wereld geschapen was op een morgen in het jaar 4400 voor Christus. Dit bijbels gegeven maakte dat elke chronologie startte vanaf 4400 voor Christus. De Rigveda kon dus nooit ouder zijn.
  Het idee van Arische invallen in India en dan wel uit Duitsland en Noord-Europa is ook afkomstig uit deze Oude School en past perfect in hun visie. (Ariër is letterlijk “nobele”; discussies over de Arische invallen zijn nog altijd actueel op verschillende websites - PVH).
  De nieuwe generatie indologen zegt dat er geen Arische invallen geweest zijn. Ze zien de Indus-vallei beschaving als het pre-klassieke India. Hier ook liggen de wortels van Ayurveda en treffen we links aan van de Ayurvedische traditie met het Westen.
  De Ayurvedische geneeskunst is een aspect van een wereldwijde geneeskunst die al duizenden jaren bestond (sjamanisme) en in het Westen en Europa verdwenen is, voornamelijk onder invloed van de katholieke kerk.
  
  

  Saraswati

  In welke omgeving groeide en ontwikkelde Ayurveda zich?
  Veel mandalas of hoofdstukken van de Rigveda spelen zich af rond de Saraswati rivier. Tachtig procent gaat over de Saraswati rivier en twintig procent over de Indus rivier. Toch wordt het de Indus-vallei beschaving genoemd. Dit komt doordat de eerste archeologische sites gevonden werden rond de Indus stroom.
  De Saraswati rivier is heden ten dage uitgedroogd en niet meer bestaand. Via satellietfoto's kan men haar loop nog wel volgen, maar er is nu woestijn waar vroeger woud was (woestijn van Rajasthan).
  De Rigveda is noch in inhoud, noch in vorm een eenheid. Dit boek is niet geschreven door één auteur maar door verschillende priester-families. Het is dus weinig waarschijnlijk dat het oude India een eenheid was.
  De Rigveda beschrijft vijf stammen of families (Druhyu's, Yadhu's, Puru's, Agnu's en Toervasha's) en verschillende onderlinge gevechten. Er waren verschillende manieren om de riten te interpreteren en er was keuze uit verschillende goden.
  Uit deze oorspronkelijke verscheidenheid in het Oude India, ontwikkelden zich later drie grote stromingen: het hindoeisme of brahmanisme, het boeddhisme en het jainisme.
  
  

  Bharata

  Wat was de naam van het Oude India? In de Mahabharata wordt dit Bharata genoemd. Het land van koning Bharata de Eerste. In de Rigveda, die ouder is dan de Mahabharata, was Bharata één van de koningen.
  Het land Aratta-Varsa wordt wel in de Mahabharata en bepaalde Soemerische teksten (2300 vC) genoemd. Dit is de plaats van de Indus vallei en komt overeen met de regio Punjab - Gujarat - Rajasthan.
  
  

  Politiek versus archeologie

  Probleem van de huidige archeologen is dat de helft van de oude Indus-Saraswati beschaving in Pakistan ligt en de helft in India, dus juist op de grens. Altijd is er de vraag: wat behoort tot wie?
  Alle pre-klassieke culturen tot hiertoe, zoals de Egyptische, de Soemerische en de Hittieten hebben teksten op keramiek. Deze grote tabletten tekst zijn in de Indus-vallei nooit gevonden.
  We hebben alleen kleine “seals”, 5 tot 10 cm in diameter en met bovenaan inscripties en korte zinnen. Maar waar zijn de teksten? De Indiërs zoeken, de Pakistani zoeken, maar op de grens is de vuurlinie. Dus welke archeoloog durft er naar toe te gaan? Toeristen en dus geld voor opzoekingen, blijven weg.
  Een ander probleem zijn de kernproeven van India in deze grensstreek. Alles in een wijde omtrek smelt en gaat verloren.

• Emigratie versus invallen

  Mohenjo Daro was gebouwd op een heuvel. Niet alleen om zich te beschermen tegen oorlogen, maar voornamelijk tegen natuurlijke rampen. Eén tot tweemaal per jaar kwam de Indus, tijdens de moesson, uit zijn bedding en was er gevaar voor overstroming. Dat kon ook gebeuren door het smelten van gletsjers in de Himalaya.
  Het einde van de Indus cultuur zou dan ook een gevolg zijn van klimatologische veranderingen. Alles werd overspoeld met modder en dat werd gevolgd door een lange periode van droogte.
  Bij opgravingen zijn er sporen van modder en overstromingen gevonden. Er zijn geen sporen van geweld gevonden, wat de theorie van de Arische invallen nog meer onwaarschijnlijk maakt. Na deze dramatische ecologische veranderingen, kwam er een migratie op gang.
  De mensen trokken weg. Naar de Ganges vallei, het Zuiden, Gujarat en Rajasthan in het Noorden.

• De vijf grote families van de Rigveda trokken uit elkaar. De kleinste groep, de Puru's, ontwikkelde tot de Brahmins (priester-leraren).
  Andere gingen een nomadenbestaan leiden en trokken helemaal naar Kashmir. De nomaden nu, volgen nog altijd de paden van hun verre voorouders.
  De Druhyu's trokken naar Centraal Azië, Rusland en China. Druhyu komt van de wortel “Droe”. Hierin zit het woord drie en ook druïde. Een verwijzing naar de Keltische cultuur.
  Emigratie was er zeker naar Kreta. De Kretenen en ook de Hittieten hebben dezelfde keramische decoratie, dezelfde soort steen constructie als de Indus vallei. Ook hier vinden we het symbool van de swastika en het labyrinth. In een soort van pubertijdsrite moesten de jongelingen in een labyrinth om zich te meten met de minotaurus en kwamen zo in contact met hun voorvaderen en Manu, de vader van de mensheid.
  Het zijn tweeling-beschavingen.
  De minotaurus-mythe (half mens - half stier) heeft zijn bron in de Indus vallei. Hier zijn ook beelden van minotaurussen gevonden.
  De Yadhu's trokken naar Soemerië en Egypte. Andere naar de Himalaya's of Siam (Thailand) en Indonesië.
  

  Boeddhistische wortels

  Als we de laatste laag van de onder de modder verdwenen steden onderzoeken, vinden we daar overal stupa's terug. Een stupa is een boeddhistisch symbool en monument. Geen Hindoe monument.Vaak stonden deze stupa's op de hoogste heuvel van de stad.
  Merkwaardig is dat er in alle tot hiertoe ontdekte steden, geen enkele constructie stond waarvan we kunnen zeggen: dit is een tempel. “We don't find temples”. Alleen huizen en ondermeer badplaatsen voor het gewone volk. Ook plaatsen voor het vuur-offer of Agni-offer zijn gevonden.
  Zij hadden een andere manier om de kosmos te benaderen. Zeker hadden ze een kosmologie verbonden met het vuur en de elementen.
  De Tibetaanse Mahayana traditie zegt dat er vóór Boeddha al boeddhisme was. Maar dit is een orale traditie. Met archeologie kunnen we met sommige bevindingen concluderen dat er een oudere relatie was tussen de drie orthodoxe systemen: brahmanisme, boeddhisme en jainisme.
  Het Brahmanisme is niet zo oud als we denken. De oudste Vedanta teksten hebben een grote invloed ondergaan van het boeddhisme en de boeddhistische filosofie.
  De eerste Vedanta teksten kwamen na de boeddhistische scholen. Dus eerst was er een boeddhistische traditie: “de Padha”. De Boeddha zelf kwam later en al z'n teksten dragen invloeden van deze “oer”-boeddhistische traditie.
  De wortel “boet” in boeddhisme betekent trouwens: “klaar, verlicht, verstandig”.
  

  Astrologie en Ayurveda

  In de Indus vallei was er een algemene vorm van geneeskunst die we Ayurveda zouden noemen. Het is niet bekend of ze deze naam toen ook gebruikten. Waarschijnlijk wel, zij het licht verschillend in uitspraak.
  Volgens een orale legende zouden er oorspronkelijk twaalf mandala's of delen van de Rigveda bestaan hebben. De tien overgebleven hoofdstukken hebben allen referenties naar de kosmos, de goden, natuurlijke fenomenen, sterren en planeten.
  Als je deze oude Sanskriet teksten leest, kun je dat doen op drie niveau's:
  1. net wat het betekent - letterlijke interpretatie
  2. ritualistisch, religieus - rituele interpretatie
  3. astrologisch, kosmologisch - astrologische interpetatie.
  Voorbeeld van het eerste en tweede niveau is de naam van de Withania Somnifera plant: Ashwaganda. Ganda betekent letterlijk: “wang”. In Goa werd op het eind van de 19e eeuw, Ashwaganda gezien als een heilige plant en gebruikt om de vrouw des huizes op de wang te slaan. Dit bracht of behield een goede gezondheid.
  In het oude India was astrologie-astronomie nauw verweven en verbonden met Ayurveda. Er waren precieze aanwijzingen om planten te verzamelen, te bewaren en te gebruiken, afhankelijk van de kwaliteit van de dag en het uur.
  

  Sjamanisme en Ayurveda

  De hoofdstukken in de Rigveda zijn niet chronologisch. De mandala's zes, drie en zeven zijn de oudste.
  In de zevende en de eerste mandala vormt het sjamanisme een belangrijk punt. Hier zegt één van de priesters van een familie over een andere familie:
  There they go, the dog-sorcerers are flying away
  viscious they whisk to Indra
  sharpen his weapons against the slenders
  now let him lose his soul
  in the crush the demon to powder
  as if with a milestone.
  Een dog-sorcerer is een man in de vorm van een hond en hij vliegt. Een sorcerer is een tovenaar of heks. Het vers roept Indra aan om de “dog-sorcerers” te vernietigen.
  Zo zou je in de Rigveda meer voorbeelden vinden als je de teksten met de nodige aandacht doorleest.
  In het sjamanisme wordt de sjamaan bijgestaan door dieren. Deze helper-dieren vinden we ook nu nog bij de Siberische en Nepalese sjamanen terug. De witte sjamanen worden geholpen door grote dieren als tijgers, beren en paarden. De lagere sjamanen door kleinere dieren: honden, gieren, ezels, eenden.
  Een sjamaan in trance is geen gewone man meer. Hij ziet er nog wel uit als mens, maar is half dier, half mens.
  In het Tibetaans boeddhisme zijn lama's in trance zelfs vandaag nog een heel gewone zaak.
  Sjamanen in trance en dus geholpen door een bepaald dier kunnen springen, lopen e.d. als het helper-dier.
  De Tibetanen gebruiken nog steeds bijvoorbeeld exorcisme als techniek om psychiatrische patiënten te genezen.
  Elke etnische groep, beschreven in de Rigveda, schijnt een of ander dier te hebben als symbool of totem. De Yadava's bijvoorbeeld staan in de Mahabharata bekend als het Kukuran-volk. Kukura is de naam voor de grote Hond. Het was de stam van de honden. Kukura adhipati was de naam voor Krishna, de koning van het Kukuran volk.
  Na de slag van de Mahabharata trok Krishna zich terug met zijn volk aan de zeekust van Gujarat. Hier stichtte hij een nieuwe stad: Dwaraka; tevens de belangrijkste haven in die tijd. De legende van de Mahabharata zegt dat na Krishna's dood er een grote aardbeving plaatsvond die alles onder water deed verdwijnen.
  Merkwaardig genoeg vonden Amerikaanse duiker-archeologen in 1993 voor de kust van Goa een verzonken stad. Naar alle waarschijnlijkheid is dit de in de Mahabharata beschreven stad Dwaraka.
  

  Ayurvedische kruiden

  Door archeologisch onderzoek is er weinig bewijs gevonden over het gebruik van ayurvedische kruiden in de oude Indus vallei. Het medicinale gebruik van gugulu, ashwaganda en shilajeet is wel aangetoond door microscopisch onderzoek van pollen die duizenden jaren intact kunnen blijven.
  Characa in de eerste eeuw na Christus maakte een compendium, een mix van de doctrines van Atreya (de eerste dokter) en Agnivesha. Deze laatste is de oudste tekst over Ayurveda, maar alleen overgeleverd via de orale traditie. De Agnivesha is verbonden met Agni, de Vuurgod. Niet het zichtbare vuur, maar de vuur-energie die zich op verschillende manieren manifesteert in het universum.
  De Agnivesha handelt over de kunst om met deze energie te werken, daarbij gebruik makend van medicinale planten.
  Atreya leefde nabij Kashmir in een plaats gekend als Takshila. Dit boeddhistische oord lag ten noorden van de Indus vallei.
  Takshila wordt vernoemd in de Rigveda en is beschreven door Alexander de Grote. De mensen van Takshila waren gekend als slang-mensen en kenden rituelen met betrekking tot de cobra. De cobra of de slang was dan ook het symbool van Ayurveda in de school van Atreya (8e eeuw vC).
  Characa zelf leefde in Sindhu, niet ver van Takshila. Sushruta zou in Benares geleefd hebben.
  In de Atharva veda worden meer kruiden besproken dan in de Rigveda vernoemd zijn: haridra, panax ginseng, Shankapushpi, asparagus racemosus, piper longum, gymnea sylvestre en yasthi madhu. De Atharva veda gaat verder over magie en hoe gunsten te bekomen. Het is zeer sjamanistisch, veel meer dan de Rigveda.
  

  Soma

  De belangrijkste plant in Ayurveda, de veda's en de boeddhistische literatuur is de plant van onsterfelijkheid of de Soma plant.
  De Soma plant, waar alle vijf de grote families het eens over zijn, brengt de jeugd terug en brengt de mens op een niveau van goddelijkheid. Na Agni en Indra is Soma het belangrijkste woord in de Rigveda.
  Over het bereiden van soma zijn er veel beschrijvingen, maar nergens vinden we de botanische naam terug.
  Over welke plant het gaat blijft gissen. Sommige auteurs denken aan cannabis, andere aan efedra. Wat we zeker weten is dat het een plant betreft uit de bergen. Paracelsus zei: “De beste Soma komt van de Griekse bergen”.
  Soma is in feite de basis van Ayurveda. Het is alchemie. Hierbij zijn niet zozeer de plant-ingrediënten belangrijk als wel de kennis, de kunst hoe ze te bereiden, te koken. Bijvoorbeeld de temperatuur en de kooktijd.
  Deze geheimen leven ook vandaag nog in India en Tibet. Leer het van de Tibetanen, zij zijn meer open. De Indiërs vertellen je niks.
  De Tibetanen leren door kijken. Eerst kijken ze naar een plant, dan leren ze de naam van buiten. Leringen werken veel met beelden, bijvoorbeeld tangka's. Door te zien, te visualiseren, wordt de plant een deel van je ziel en dan komt ook het begrip.

• Besluit

  De Indus vallei beschaving is één van de oudste beschavingen van de wereld. Hier liggen de wortels van Ayurveda. Hier liggen de wortels van onze cultuur.
  De oer-religie was boeddhistisch-sjamanistisch.
  Door klimatologische veranderingen en niet door Arische invallen viel deze oer-cultuur uit elkaar. Migraties kwamen op gang.
  Hieruit ontstonden het hindoeïsme, het boeddhisme, het jainisme en het shivanisme.

   

  Ziekte volgens Ayurveda