agni

Agni is één van de centrale begrippen binnen Ayurveda.
Agni staat voor spijsvertering en alle andere metabolische processen van transformatie binnen het lichaam.
Men zou Agni kunnen vergelijken met moderne begrippen als
(spijsverterings- en andere) enzymen, hormonen, neurotransmitters, enz.
M a w: alle stoffen die bij omzettings- en verbrandingsprocessen in het lichaam betrokken zijn.
Voor een optimale voeding van alle lichaamsweefsels en -cellen
alsmede voor een optimaal functioneren ervan
is een uitgebalanceerde en gezonde Agni van groot belang.
Agni neemt een sleutelpositie in het lichaam in wat betreft algemene intelligentie
in alle lichamelijke en geestelijke processen,
alsmede wat betreft cellulaire intelligentie (tot op DNA/RNA niveau).

De schepping van het universele leven wordt geregeerd door drie krachten:
de maan (soma),
de zon (sūrya) en
de wind of het kosmisch prāṇa (anila).
Deze krachten worden door godAgni naar de mensheid gebracht en zijn te herkennen in
de drie lichaamsprincipes: kapha,
pitta en
vāta.
Dit proces wordt genoemd: agni-narāyana (nara = mens; ayana = het gaan).

Meer dan 200 lofzangen in de Rigveda zijn gewijd aan Agni, de god van het vuur.
Hij wordt vaak inverband gebracht met Indra, de god van de zon.
Als koning der goden is hij onoverwinnelijk in de strijd.
Zijn tegenstanders verbrandt hij tot as.
Hij is de heer van de hitte, van de crematie en van de bosbrand.
Voor de mensen verschijnt Agni als bliksem in de lucht, als vuur in de maag en
als middelpunt van hethuis in de haard.
Zijn belangrijkste rol is als het vuur op het gewijde altaar.
Hij verbant de demonen die het offer dreigen te vernietigen,
en ontbiedt de hemelse goden om aan hetofferritueel deel te nemen.
Tenslotte brengt hij het offer naar ze toe, opdat ze het kunnen opeten.
Omdat hij ook het offer zelf voorstelt, ziet men Agni als bemiddelaar tussen goden en mensen,
de goddelijke priester met inzicht in aarde en hemel.

De rol van Agni

Agni betekent letterlijk 'vuur'.
De term agni wordt in Ayurveda gebruikt voor verschillende factoren die een rol spelen bij de vertering en
het metabolisme in een levend organisme.
Kracht, gezondheid, oud kunnen worden en alle levensprocessen zijn afhankelijk van agni.
Er is agni in het spijsverteringskanaal, maar er zijn ook agni's actief in de verschillende lichaamsweefsels en organen.
Er is zelfs een agni actief in de geest: het zorgt voor het verwerken (verteren, verbranden) van gedachten en emoties.

Een van de algemene redenen waarom mensen een ziekte krijgen en ontwikkelen ligt eenvoudigweg
in het feit dat ze vaak niet weten wat de conditie van hun Agni is, wat voor soort Agni ze hebben
(vaak verschillend al naar gelang Prakruti - basisconstitutie), en hoe ze Agni kunnen balanceren of stimuleren.
Een belangrijk deel van het voorkomen en behandelen van veel ziekten - of liever gezegd, van de meeste ziekten - begint bij Agni.

De onderverdelingen van Agni

Agni is het metabolische principe in het lichaam en kan grofweg ingedeeld worden in twee groepen:

1) Jathara Agni of Kayagni - het verteringsvuur in de maag en darmen

2) De Agni's in de lichaamsweefsels - enzymen, hormonen, neurotransmitters, etc.;
in Ayurveda is er een onderverdeling in op z'n minst 36 sub-Agni's.

Hoewel al deze Agni's natuurlijk met elkaar verbonden zijn,
gaat het hier in eerste instantie om de belangrijkste Agni, Jathara Agni.

Er zijn dus vele subvormen van Agni in het Ayurvedische systeem,
die echter allemaal met de centrale Agni in de buik - de Jathara Agni -
in verbinding staan of een afgeleide daarvan zijn.
Een kort overzicht van de sub-Agni's ziet er als volgt uit:

• Jathara Agni/Pachak Agni - het spijsverteringsvuur in maag en darmen
• Bhuta Agni - de metabolische processen in de lever
• Kloma Agni - de metabolische processen in met name de pancreas
• Dhatu Agni's - de metabolische processen in ieder van de lichaamsweefsels
• Dosha Agni's - de metabolische processen in en van de drie Dosha's
  Vata, Pitta en Kapha en de vijf sub-Dosha's van ieder
• Mala Agni's - de metabolische processen van de uitscheidingsprocessen
  van het lichaam (feces, urine, transpiratie)
• Indriya Agni's - de metabolische processen van de 5 soorten zintuiglijke waarnemingsorganen
  (horen, voelen, zien, smaken, ruiken), verbonden aan de vijf elementen
• Pilu en Pithara Agni - de metabolische processen in celwand en celkern,
  alwaar voeding uiteindelijk omgezet wordt in energetische informatie, bewustzijn en geheugen

Agni in het lichaam:
Caraka Saṁhitā: De lengte van het leven, de gezondheid, de immuniteit, de energie, het metabolisme,
de teint, de kracht, het enthousiasme, de luister en de vitale ademhaling zijn allemaal afhankelijk van agni.

Āyurvedisch gezegde: Iemand is zo oud als zijn of haar agni.

Onder agni in het lichaam wordt het ‘lichaamsvuur’ verstaan, de energie die alle processen in
het leven op gang brengt en onderhoudt.
De belangrijkste representant van agni is het spijsverteringsvuur.

De identificatie van de god Agni met het vuur in het menselijk lichaam (en met de
spijsvertering in het bijzonder), is niet in de Veda’s te vinden.
Die treffen we pas aan bij Caraka en Suśruta.

Eigenschappen van agni:
De eigenschappen van agni zijn:
heet (uṣṇa), licht (laghu), droog (rūkṣa) en helder (viśada).

In het lichaam vormt agni de sleutel tot gezond zijn en ziek zijn.
Of men lang zal leven hangt af van agni.
Het is het biologisch vuur dat de stofwisseling reguleert.

Agni en moderne opvattingen over het maagdarmkanaal

Veel natuurgeneeskundige systemen kennen aan het maagdarmkanaal
een sleutelpositie toe wat betreft gezondheid en ziekte.
Zelfs neurologen kennen vandaag de dag een belangrijke plaats toe aan het maagdarmkanaal,
aangezien men ontdekt heeft dat dat kanaal een geheel eigen zenuwstelsel heeft
dat nauw met de hersenen en het centrale zenuwstelsel in verbinding staat
. Het spijsverteringskanaal vormt eigenlijk een geheel eigen hersensysteem
dat bestaat uit 100 miljoen neuronen!
Ook Ayurveda geeft aan Agni een centrale plaats wat betreft het in stand houden
of herstellen van de gezondheid en verbindt dit op directe wijze
met algehele lichaamsintelligentie, tot op cellulair niveau.

Modern onderzoek toont aan dat de fysiologische conditie van het maagdarmkanaal
verbonden is met zowel metabolische als zintuiglijke processen
en deze processen ook beïnvloedt, en dit gegeven komt overeen
met het idee van de Indrya Agni's van Ayurveda.

Een andere conclusie uit modern onderzoek wijst op de verbanden tussen spijsvertering
en de staat van iemands bewustzijn.
Er is een sterk psychosomatisch verband tussen de voeding, de vertering,
verwerking en assimilatie daarvan, en de mentaal-emotionele staat van iemand.
Dat is overigens een tweerichtingsverband. 

De kwaliteiten van Agni en Pitta

In het maagdarmkanaal werkt Agni nauw samen met Pitta bij het verteren van voeding.
Agni representeert deels het vuur element in Pitta, dat uit vuur en water bestaat.
Teveel water kan vuur doven en een verstoorde Pitta kan
op die manier een negatieve uitwerking op Agni hebben.

Net zoals bij de Dosha's, heeft ook Agni haar eigen set van eigenschappen
(zie tabel), en net als de Dosha's kunnen een of meer
van die eigenschappen in het bijzonder, verstoord zijn of raken.
We hebben het in dat geval over een kwalitatieve verstoring van Agni.
Het is van belang die eigenschappen afzonderlijk te kunnen inschatten,
zowel voor een juiste analyse van de situatie als voor de te bepalen behandeling.

>

Agni	Pitta
heet	heet
licht	licht
scherp/penetrerend	scherp/ penetrerend
verspreidend	verspreidend
stralend	vloeibaar
lichtgevend	licht olieachtig
subtiel	sterke geur

 

Een paar voorbeelden:

• Wanneer de Agni-eigenschap 'licht' is verstoord kan dit leiden tot
  een zwaar gevoel in het lichaam, met name na het eten.
• Wanneer de Agni-eigenschap 'scherp' is verstoord, kan dit leiden tot
  een gecompromitteerde spijsvertering waarbij de voedseldeeltjes niet voldoende opgesplitst worden.
• Wanneer de Agni-eigenschap 'heet' is verstoord,
  leidt dit vaak tot een verlies van of gebrek aan eetlust. 

De verschillende typen Agni's op grond van Prakruti/Vikruti

De verschillende Dosha-Prakruti's tonen een tendens naar Agni's van verschillende kwaliteit.
Wanneer bepaalde Dosha's uit balans raken (Vikruti) manifesteert Agni zich
vervolgens meestal op een manier die bij de tendens van die Dosha past.
Binnen Ayurveda wordt op basis daarvan een classificatie van 4 verschillende typen Agni's gehanteerd.

Dosha:	Tendens:	Korte verklaring:
Vata	Vishama Agni	Onregelmatige spijsvertering, nu eens te snel, dan weer te langzaam; over het algemeen zwak
Pitta	Tikshna Agni	Overmatig sterke spijsvertering; over het algemeen erg snel en intens
Kapha	Manda Agni	Overmatig langzame spijsvertering; over het algemeen incompleet
---	Sama Agni	Gebalanceerde spijsvertering, teken van hoge mate van gezondheid; komt niet zo veel voor; over het algemeen kan alles zonder problemen verteerd worden

Stoornissen:
1. De functie van agni kan verminderd worden door slechte voedingsgewoonten
(te weinig, te veel, onregelmatig, te heet eten) chronische ziekten, psychische factoren (zie onder),
uiterlijke omstandigheden (plaats, klimaat, jaargetijde) en factoren van socio-culturele aard (bijv. vasten).
Bij te heet eten (bij een hoge agni) wordt er teveel verbrand en gaan waardevolle bouwstoffen verloren.
Dit leidt tot verhoogde galvorming en donkere ontlasting.
De belangrijkste oorzaak is wel: prajna aparadha8 = onwetendheid, niet in harmonie leven met de natuur
(prajñā = kennis, intellect; aparādha = zonde, overtreding, schuld).

2. Als er een stoornis is in de tridosha, wordt de spijsvertering door agni beïnvloed en
wordt er ama (āma = onrijp, rauw, ongekookt) gevormd, een slijmvormende substantie,
die het bloed naar zwakkere delen v.h. lichaam worden gebracht en
daar problemen veroorzaken (artritis, diabetes, hartkloppingen, etc.).
Ama is in wezen de oorzaak van alle ziekten.
Het veroorzaakt: onfrisse adem, zwaar gevoel, inertie, beslagen tong,
minder eetlust, minder levenslust (als negatief kapha)
Soms ontstaat ama door ongeschikt voedsel.
Als de tong is bedekt met een wit laagje, betekent dat
dat er ama in de maag, dunne darm of dikke darm is (afhankelijk v.d. plaats).

3. Toxinen kunnen ook door emotionele factoren gecreëerd worden.
Onderdrukte emoties zijn vaak de oorzaak van een verminderen van agni
wat tot abnormale immuunreacties leidt (allergieën bijv.).
Onderdrukte pitta-emoties (haat, woede) maken een pitta-persoon meer vatbaar voor pitta-verhogend voedsel.
Zo ook bij kapha (begerigheid, gehechtheid) en vata.
Ayurveda adviseert emoties afstandelijk te bezien en dan op te laten lossen.

enkele tips om agni te balanceren
Bepaalde voedingsmiddelen en gewoonten kunnen gebruikt worden om de spijsvertering
te stimuleren:
• Gember helpt agni bij elk constitutietype te verhogen.
Verse gember is de beste bron.
Drink een kopje hete gemberthee voor de maaltijd of vers gehakte gember met een
mespuntje zeezout.

• Ghee, geklaarde boter, versterkt agni zonder pitta te versterken.
Dit is een uitstekend alternatief voor boter.

• Citroenwater met honing.

• Verschillende specerijen verbeteren agni, zoals zwarte peper, kruidnagel, kardemom,
mosterd, mierikswortel, kaneel, geelwortel.

• Kleine maaltijden eten.
• Goed kauwen en veel speeksel toevoegen.

• Korte tijd vasten.
• Sappen van rauwkost of enzympreparaten.

• Ademoefeningen
• Yoga en Meditatie

Spiritualiteit

Spiritueel gezien ligt agni ten grondslag aan de geestelijke uitstraling van de aura.

 

 

 

Homepagina Sangha Reiki