VEGETARISME &
SPIRITUaliteit
Ik wil de lezer graag mee laten genieten van antwoorden op veel gestelde vragen.
Zelf ben ik een fervent vegetariër en probeer mensen de voordelen
van het vegetarisme bij te brengen vooral vanuit de Ayrvedische gezondheidsvisie.
Er rijzen altijd vragen op hoe het dan zit met de spirituele kijk op vegetarisme.
Wellicht kunnen devolgde antwoorden jou hierbij helpen.
Eerste vraag:
Planten hebben ook een leven, en daarom zou het doden van planten ook een zonde zijn.
De vraag is nu: op welke manier is vegetarisch voedsel beter dan
niet-vegetarisch voedsel in termen van doden of het begaan van een zonde?
Het is waar dat planten ook een leven hebben en dat het doden van planten ook een zonde is.
De beste manier om zich totaal te onthouden van geweld is wanneer men 'Shiloncha Vraththi' volgt.
Dit houdt in dat we alleen die vruchten eten die op een natuurlijke manier van bomen of planten zijn gevallen.
Op deze manier berokkenen we niemand schade.
Maar niet iedereen kan daaraan voldoen.
We moeten voedsel tot ons nemen om in leven te blijven en om dit lichaam kracht te geven.
Het is een noodzaak om te overleven.
Maar we moeten dat doen op een manier die minder zondig is
en minder schade toebrengt aan jivas (levende wezen).
Er zijn twee redenen om te zeggen dat vegetarisch voedsel eten een onbeduidende zonde is.
Veel planten zoals rijst, tarwe, enz. zijn slechts gedurende een oogsttijd levend.
Als de oogst voorbij is, sterven ze een natuurlijke dood, ook als we ze niet afsnijden.
Dus als we die planten (die intussen al gestorven zijn) afsnijden,
begaan we een kleinere of helemaal geen zonde.
Voor heel veel andere planten, zoals mango's, kokosnoten, enz.
geldt dat als we het fruit plukken, we de planten niet doden,
en dus een heel kleine zonde of helemaal geen zonde begaan.
Dus vegetarisch voedsel is minder zondig.
Bovendien is het onvermijdelijk voor onze overleving.
Niet-vegetarisch voedsel is een luxe-artikel voor ons.
We kunnen overleven zonder dit te eten.
Het is zondiger omdat we er steeds dieren voor moeten doden.
Nu moeten we nog weten waarom bepaalde handelingen zondig zijn.
Elk leven (dat van planten, dieren of mensen) is naar deze wereld gekomen om
'sadhana' (spirituele praktijken) uit te oefenen om een betere geboorte
in het volgende leven te krijgen en uiteindelijk 'moksha' (bevrijding) te krijgen.
Als zo'n 'sadhana'-kans afgesneden wordt, is dat een zonde.
Voor planten is er niet zo veel 'sadhana' beschikbaar.
Zij kunnen geen enkele fysieke of mentale activiteit uitvoeren in termen van 'sadhana'.
Dus door hen af te snijden, brengen we niet veel schade toe aan hun 'sadhana'
en verkleinen we ook hun 'sadhana'-kans (spirituele praktijk) niet.
Dus het is niet zo zondig.
Maar dieren kunnen heel veel 'sadhana' doen door middel van fysieke en mentale activiteiten.
Door hen te doden, snijden we hun kansen af om 'sadhana' te doen
met het oog op hun bevrijding (moksha). Daarom is dat veel zondiger.
Om dit standpunt nog wat nader toe te lichten, zal ik een voorbeeld geven.
Zelfmoord wordt gezien als de grootste zonde,
zelfs wanneer niemand anders verdriet aangedaan wordt dan dit ene individu,
omdat God ons dit mooie lichaam en deze mooie geest gegeven heeft
om 'sadhana' te doen waardoor we naar moksha toewerken.
Door dit aanbod af te wijzen of deze 'sadhana' af te snijden, beledigen wij God en verraden wij hem.
Daarom wordt zelfmoord als zeer zondig beschouwd.
Er is nog een voorbeeld in de geschriften dat ik zou willen noemen.
Stel, er is een zeer oude man die niet meer in staat is om enige fysieke of mentale activiteit uit te voeren.
Volgens de schriften kan hij in het vuur stappen om een eind aan zijn leven te maken.
Dat wordt niet als een zonde beschouwd omdat hijzelf, of middels anderen,
geen enkele 'sadhana' meer kan doen.
Dus in het algemeen kan gezegd worden dat elke handeling die onze,
of die van anderen, 'sadhana' afsnijdt, als een zonde beschouwd wordt.
Dus vanuit dit standpunt bezien begaan vegetariërs minder zonde dan mensen die vlees eten.
Tweede vraag:
Wij dachten dat alleen mensen denkvermogen hebben, en zij daarom alleen
'sadhana' (spirituele praktijken) kunnen doen, en dat andere dieren dit niet konden.
Is dit een verkeerde veronderstelling?
Hoe kunnen dieren 'sadhana' doen?
Dit is niet waar. Alle dieren kunnen 'sadhana' doen.
Overigens is er wel een fundamenteel probleem in het universele systeem.
Als dieren geen 'sadhana' kunnen doen,
kunnen ze geen betere levens krijgen die tot het menselijk leven leiden.
Als ze geen menselijk leven kunnen krijgen, kunnen ze nooit 'moksha' (bevrijding) krijgen.
Dit is niet waar. Daarom is bewezen dat dieren ook 'sadhana' doen en betere levens krijgen.
Zij doen 'sadhana' door hun mentale activiteiten.
We zien heel veel verschillen in het gedrag van diverse dieren.
In dezelfde categorie van bijvoorbeeld kat, hond of koe, zien we veel verschillen tussen twee dieren.
Sommige zijn bijvoorbeeld zachtaardig, andere zijn gevoelig, andere zijn actiever enz.
Dit komt door hun mentale 'sadhana'.
Ook kinderen die nog geen denkvermogen hebben ontwikkeld, zijn heel verschillend.
We hebben in Bombay een kind van twee jaar gezien dat boven alles van Krishna houdt.
Terwijl hij slaapt, drukt hij een beeld van Krishna tegen zich aan.
Hij zal geen melk drinken zonder Krishna te offeren.
Hij wil altijd Krishna's verhalen horen.
Hij wil altijd de 'puja' van Krishna zien.
Het is verbazingwekkend om dit te zien.
Dit is allemaal het gevolg van de voorafgaande 'samskara' (zuivering).
En zoals het bij dit kind is, hebben ook dieren hun eigen voorafgaande 'samskara' en 'sadhana'.
Derde vraag:
Is het waar dat in vroegere tijden de wijzen gewoon waren om vlees te eten?
In het verhaal 'Vathapi – Ilvala' komt een gebeurtenis voor waarin Agasthya Muni vlees eet.
Ja, we zien een aantal vermeldingen van dat soort dingen in erg oude verhalen.
We moeten goed begrijpen waarom en onder wat voor omstandigheden
ze gewend waren om vlees te consumeren.
Ze waren wel gewend vlees te nemen, maar niet als hun normale voedsel.
Het dier zou worden geofferd aan 'yajna', het heilige vuur, en daarna zouden de wijzen,
die heel hoge yoga-macht hadden, het vlees consumeren als een 'prasada' van de yajna.
Dankzij deze gunstige daad (van yajna) zou het dier naar de hemelen gaan.
In het verhaal van Agusthya Muni, wanneer hij zegt: 'Vathapi jirno bhava', werd hij onmiddellijk verteerd.
Dat was de kracht van de oude verhalen in die dagen.
Maar vandaag de dag wordt vlees niet goed bevonden voor religieuze mensen zoals de Brahmanas.
We moeten eerst begrijpen waarom we voedsel consumeren.
Dat doen we voor een goede gezondheid.
Gezondheid betekent niet alleen de fysieke gezondheid;
ook de mental gezondheid speelt een belangrijke rol.
Daarom heet het in het Sanskriet 'swasthya', wat betekent:
mentale vrede, zuiverheid en gezondheid.
Vlees of niet-vegetarisch voedsel is goed voor het lichaam, maar niet voor de geest.
Daarom is voor mensen die fysiek sterk moeten zijn, zoals soldaten, vlees niet verboden.
Soldaten hebben niet zoveel denkkracht nodig.
Ze moeten vechten als machines.
Maar voor spirituele mensen zoals de Brahmanas, is mentale kracht belangrijker.
Wij hebben vrede en zuiverheid van de geest nodig, stabiliteit en concentratie van de geest.
Voor zulke mensen is vlees verboden.
Al eeuwenlang eten onze voorouders vegetarisch voedsel en
daarom worden Brahmanas in het algemeen als zachtaardige, goedhartige,
stabiele en intelligente mensen beschouwd.
Als we vlees gaan eten, zullen we langzaam aan al deze goede eigenschappen verliezen.
We zullen deze negatieve veranderingen niet zomaar ineens zien.
Het heeft z'n tijd nodig, maar we zullen de veranderingen duidelijk zien bij latere generaties.
Vierde vraag:
Er zijn veel nobele laureaten die vleeseter zijn. Hoe kunnen we dit verklaren?
Wanneer iemand een prachtige prijs krijgt,
is dat helemaal geen maatstaf voor de vrede en zuiverheid,
stabiliteit en concentratie van zijn geest.
Het is bekend dat ook het aantal zelfdodingen onder wetenschappers hoog is.
Feitelijk zijn wetenschappers meer verward in hun geest.
Als gevolg hiervan worden ze geactiveerd en raken ze sterk betrokken bij iets
en komen dan met nieuwe concepten of ideeën.
Hun succes is niet gebaseerd op een vreedzame geest, maar op een verwarde geest.
Brahmanas die in het algemeen verondersteld worden de mentale capaciteit te hebben om
'brahman' (God) te begrijpen, hebben een heel goede concentratiekracht nodig
om 'japa' (chanten van mantra's) en 'tapa' (versobering) te volbrengen.
Zij worden verondersteld mensen te zijn die geestelijk niet verward zijn.
In vroeger dagen, zelfs toen ze vlees aten, hielden ze hun geestelijke stabiliteit en
vreedzame geest in stand door hun yoga-kracht of 'tapas' (strenge versobering).
Maar nu in deze tijd van Kali-yuga, worden onze mentale en concentratiekrachten minder.
We verliezen onze zuiverheid en vreedzaamheid van geest,
door verschillende oorzaken.
Bijvoorbeeld, de sattvische sfeer en sattvische eigenschappen
worden minder omdat we niet genoeg japa, tapa enz. doen.
Dus als we vlees gaan eten, zullen we snel al onze goede mentale eigenschappen verliezen.
In Kali-yuga is vlees ten strengste verboden voor Brahmanas.
Het is ook zondig voor alle mensen, zoals in eerdere antwoorden al betoogd is.
Vijfde vraag:
Is het geen zonde om zijdewormen te doden voor het maken van zijden kleren,
of herten te doden om meditatiekleedjes van hertenhuid te maken?
Het korte antwoord is dat het een zonde is als we het doen voor handelsdoeleinden.
Voor een gedetailleerd antwoord moeten we eerst begrijpen wat zonde is.
Het is niet een of andere substantie die geassocieerd kan worden met een bepaalde activiteit.
Dezelfde activiteit kan óf tot een zonde leiden, óf niet, afhankelijk van het doel, de intentie en de omstandigheid.
Bijvoorbeeld: doden in het algemeen is een zonde, maar niet het doden van een boze geest.
Zo gingen in vroeger tijden koningen uit jagen.
Dat werd niet als een zonde gezien omdat zij alleen die wilde dieren
doodden die last veroorzaakten voor de wijzen en voor de nabij wonende dorpelingen.
Zo is het ook geen zonde als wij dieren doden om ons leven te redden.
Zoals eerder gezegd, elk schepsel in deze wereld is hier om 'sadhana' te doen.
In deze wereld is de voorrang voor hen die grotere 'sadhana' doen.
Om dat te volbrengen, is het niet verkeerd als anderen hun 'sadhana' daarvoor moeten offeren.
Bijvoorbeeld: iemand is zich aan het voorbereiden op een tweede graad,
en de ander voor een universitair medisch examen.
Hoewel ze zich allebei aan voorbereiden zijn op een examen,
vinden we het medische examen belangrijker en geven hem de voorrang.
Als het nodig is, mogen we de andere student vragen om zijn voorbereiding op te offeren,
omdat hij niet veel zal verliezen.
In deze wereld krijgt het levende wezen dat een hoger niveau
van 'sadhana' doet, voorrang.
Dus ten behoeve van de hogere 'sadhana' kunnen anderen die minder 'sadhana' doen,
zonder zonde geofferd worden.
Als we zijde voor Gods 'pooja' bereiden, dan is dat geen zonde.
Maar als we zijde maken om onszelf mooi te maken, dan is dat een zonde.
Dus we moeten begrijpen wat het doel is van de daad,
en wat er ten slotte mee bereikt moet worden.
|