Sandokai Sutra

De Eenheid van Alle Bestaan

Na de Hart-sutra maakt de Sandokai-sutra de meeste indruk op mij. In de hartsutra ligt de verwijzing naar de bron, terwijl de Sandokai sutra naar de eenheid van alle bestaan verwijst.
Om tot verlichting te komen is inzicht een vereiste, duidelijker uitgedrukt "om ergens uit te komen moet je eerst weten waar je in zit, of dat je ergens in zit".

De Sandokai-sutra gaat dus zo gezegt aan de Hart-sutra vooraf. Ter illustratie belicht ik een paar regels uit de Sandokai-sutra. Het is niet mijn bedoeling om de gehele sutra uit zijn verband te rukken om voor zelfbeoogde doelen te gebruiken. Daarom is de gehele sutra in dit nummer afgedrukt en kun je naar eigen inzicht een oordeel vormen.

"Al deze op zichzelf staande zaken, zo als blaadjes ontsproten aan de wortels van een boom die een begin en eind hebben, keren zij terug naar hun oorsprong".

Het gros van de mensheid houdt zichzelf het waanbeeld voor dat hij of zij een op zichzelf staand wezen is. Een wezen dat los staat van de rest van de wezens binnen het universum.

Ze leven en handelen vanuit dit waan-denkbeeld, en trachten zo aan de realiteit te ontsnappen. Op die manier installeren ze vooroordelen en verwachtingspatronen, zoeken oplossingen en oorzaken altijd buiten zichzelf en leggen verantwoording altijd bij anderen.

Bij de vrouwen hebben de mannen het altijd gedaan en bij de mannen zijn de vrouwen het slachtoffer. Sommige blijven hun leven lang in dit hoofdstuk van verwijten hangen.

Dit is zo ongeveer als de bloesem die de blaadjes aan de zelfde boom als zijn concurent of tegenstander ziet. De totale mensheid zijn als blaadjes aan een boom en zijn allemaal afhankelijk van deze boom.

 

Hoe om te gaan met geweld in de samenleving?

Geweld is zo oud als het universum. Met de oerknal is het universum uit geweld geboren.
Aversie tegen geweld is geweld.
Wat is geweld, agressie, bruutheid, enz.?
Geweld komt voort uit de wens, ‘om bestaan’. Elke vorm van bestaan is geweld. Je bent misschien in de veronderstelling dat vrede, vreedzaamheid niets met geweld of oorlog heeft te maken, maar net zoals duisternis de voorwaarde voor licht is, zo is oorlog de voorwaarde voor vrede. Het zijn de voor en achterkant van dezelfde munt. Wij ervaren oorlog en vrede als twee afzonderlijke zaken maar ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Boeddhistische geschriften zijn soms moeilijk toegankelijk. Dat komt omdat we ze vanuit dualisme benaderen.
In de Sandokai Sutra staat ......... nee, laat ik simpelweg de hele sutra voorlezen. Als je een gedeelte uit een sutra licht doe je de sutra geen recht.

SANDOKAI

Onzichtbaar werd vanuit het westen het geestesgoed van India's grootste wijze, als geheel en in zichzelf compleet naar het oosten overgebracht.
Dit is tot op heden helder en actueel gebleven, zoals een pas ontsproten bergbeek.
Onder mensen zijn wijzen en dwazen, maar op het pad bevindt zich noch een noordelijke, noch een zuidelijke patriarch.
Noord of zuid, als je hier geboren bent raak je door je idealen te volgen gehecht aan zaken in dit leven. Deze gehechtheden vormen de desillusies die je later zult ontmoeten.
Elk zintuig en dat wat wij er mee waarnemen vormen een eenheid. Toch behoudt alles zijn eigen unieke plaats.
Alles is met elkaar verbonden en is tegelijkertijd onafhankelijk. Afhankelijk en tegelijkertijd zelfstandig.
Vorm en gevoel creëren al de verschillende zaken die wij zien en ervaren. Geluid onderscheidt zich van aangenaam tot onaangenaam.
In duisternis is er geen onderscheid, duister maakt alles één. Licht toont het goede in het slechte.
De eigenschappen van de vier elementen trekken zich terug, zoals een kind naar zijn moeder vlucht.
Zie!.........
De hitte van het vuur, het waaien van de wind, de vloeibaarheid van water, het massieve van de aarde.
Ogen om te zien, geluiden die we horen, reuk, de tong die het zoet, zout, bitter en zuur proeft.
Al deze op zichzelf staande zaken, zoals de blaadjes ontsproten aan de wortels van een boom. Ze hebben een begin en een eind en keren terug naar hun oorsprong.
Woorden zoals, hoog en laag, meer en minder zijn alleen ten opzichte van elkaar te gebruiken.
Alle licht bevindt zich in het duister.
Een onverklaarbaar duister dat één is met het licht.
In alle duister is licht, maar net als bij het duister is dit licht onvindbaar.
Licht en duister zijn een eenheid, zoals je linker en je rechter voet in lopen een harmonische eenheid vormen.
Alles in dit gebeuren is ondeelbaar en geeft ongekende mogelijkheden.
De twee functies rusten en leven in elkaar.
Zie!
Het bijzondere verschijnt in het gewone, zoals een deksel dat op een doosje past.
Zie!
Het bijzondere verschijnt in het gewone, zoals in de schemer de dag de nacht ontmoet.
Door dit te lezen zou je het volledige begrip dat in deze woorden verborgen ligt deelachtig kunnen worden.
Zie! Hoor!
Ga niet uit van je eigen oordeel, vergeet wie je denkt te zijn. Als je via je zintuigen de fundamentele waarheid niet ziet, hoe zou je dan ooit het pad, waarvan het bestaan gegarandeerd is, bereiken? Ongeacht hoe ver en hoe lang je zou lopen.
Als je het pad niet ziet, zie je het ook niet als je er op loopt.
Als je het pad bewandelt zijn ver en dichtbij opgelost.
Als je dit beeld verliest verschijnen bergen en rivieren als obstakels.
Vol respect zeg ik een ieder die verlichting zoekt:
Verspil je tijd niet.

Vrije interpretatie van de Sandokai sutra, Hongaku Zeshin

De laatste zin is het belangrijkste,
Vol respect zeg ik een ieder die verlichting zoekt:
Verspil je tijd niet.

In het Verre Oosten hebben ze een symbool wat het leven volledig uitdrukt, dat is het Yin Yang symbool.
In de sutra wordt het in de volgende strofe weergegeven:
Alle licht bevindt zich in het duister.
Een onverklaarbaar duister dat één is met het licht.
In alle duister is licht, maar net als bij het duister is dit licht onvindbaar.
Licht en duister zijn een eenheid, zoals je linker en je rechtervoet in lopen een harmonische eenheid vormen.
Alles in dit gebeuren is ondeelbaar..

Ik neem aan dat jullie het Yin Yang symbool kennen. Voor diegene die het niet kennen, het zijn twee in elkaar grijpende komma’s die samen een cirkel vormen. De ene komma is wit met daarin een zwarte stip, de andere is zwart met daar in een witte stip. Dit alles hoort bij elkaar en is een geheel.

Je blijft dus opgescheept zitten met geweld en rust, oorlog en vrede, en als je op een oplossing had gehoopt dan is wat ik tot nu toe gezegd heb een desillusie.

Ik zei dat de laatste zin van de sutra het belangrijkste is, daar ligt de oplossing:
Vol respect zeg ik een ieder die verlichting zoekt, verspil je tijd niet.
Eigenlijk is hier de sutra die tijdens de avondsluiting gereciteerd word meer op z’n plaats:

Iedereen die het pad beoefent luister. Geboorte en dood zijn de enige zaken die van belang zijn.
Niets is eeuwigdurend. Tijd verdwijnt als sneeuw voor de zon Wordt wakker, wijd je aan je training en verspil je tijd niet.

De basis waar Zen zich op beroept is het verhaal waarin een groep leerlingen Boeddha om een lezing verzoekt. Boeddha doet niet meer dan een bloem omhoog houden dat is zijn hele lezing.
Kasyapa, een leerling van Boeddha straalde bij het zien van deze bloem en de gewaarwording van zijn eigen geest.
Wat is de gewaarwording van je eigen geest?

Vraag: (aan jou dus) Wie beziet het totale universum, wie is het die kijkt, hoort, proeft, ruikt, en voelt?
Ja…….. Maar iedereen ruikt, ziet, enz, het universum. O ja? Hoe wil je controleren of dat werkelijk zo is?
Jij bent de enige die de werkelijkheid van deze wereld, de werkelijkheid van dit universum ervaart. Als je je ogen sluit is het universum visueel verdwenen, er blijft hoogstens een verbeelding van het universum over.

Binnen Zen hebben ze een leuke trainingsmethode om tot de gewaarwording van je eigen geest te komen.
Deze methode heet Koan studie. Een Koan is een raadsel.
Een leuke koan vind ik “Hoe zag je gezicht er uit voor je ouders geboren waren”.
Maar leuker vind ik: ”Hoe zag je gezicht er uit voor de Dinosaurussen hier rond liepen?”

Boeddha houdt een bloem omhoog:
Hoe weet je dat wat hij omhoog houd een bloem is?
Dat heb je geleerd van, waarschijnlijk je moeder.
Alles wat je eet, leert, hoort, voelt, aan hebt, ruikt, ziet, enz. Dat is wat je als buiten jezelf beschouwd.
Alles wat je weet, proeft, ziet, hoort, voelt en ruikt komt van buiten af.
Dat wie je nu bent, alles wat je weet, dat is van buitenaf gekomen. Zonder dat zou je niet kunnen lezen, schrijven, WETEN of Zijn. Wat is het dan wat je je geest noemt?
En waar was die geest voor de dinosaurussen hier rondliepen?
Ik zou kunnen zeggen het totale universum is je geest, je wandelt gewoonweg in je eigen geest rond. Maar………..
Als je je ogen sluit is visueel gezien het totale universum verdwenen. Dit geld ook voor je oren, gevoel, je smaak en reukzin.
De beelden die je als buiten jezelf beschouwd komen via je ogen binnen, en je hersens maken er herkenbare zaken van.
Dus zit het totale universum in je hoofd.
Waar was je hoofd toen de Dino’s hier rond liepen?
Alles wat je als realiteit ervaart is niet meer dan een projectie van je geest.
De bloem van Boeddha wordt geprojecteerd op de stralende continuïteit van het bestaan. Zo lang er projecties bestaan zolang zal er geweld zijn. Projecties komen voort uit verlangen. Het doel van het Boeddhisme is je los te maken van deze projecties door ze te doorzien. Om deze projecties los te kunnen laten heeft Boeddha een meditatietechniek ontwikkeld, met het achtvoudige pad als leidraad.
Zo is een ontmoeting met het werkelijke zelf mogelijk waarin de weg naar het Nirwana geopenbaard wordt. Het woord Nirwana betekent letterlijk “uitdoving” De weg naar Nirwana bestaat uit overgave en niet uit het vastgrijpen van de illusie die je geest je voorspiegelt.

De enige manier om geweld te stoppen, of uit te doven is je er volledig aan overgeven.
Het belangrijkste daar bij is je motivatie.
Als je motivatie een vredige rustige projectie van dit universum is dan kun je het wel schudden.
Als je voorwendt dat je niet bang bent voor die grote zwarte hond, zal op een onverwacht ogenblik de hond je voorwendsel doorzien en je grijpen. Overgave is: je bent niet bang voor die grote zwarte hond, die enge vent in het donker, de oorlog, enz.
Onbevreesd zijn komt uit werkelijke overgave voort, overgave betekent alles wat ik denk te bezitten, ik geef het over, ik laat het los.
Werkelijke vrijheid manifesteert zich als je niets meer te verliezen hebt, alles wat je zou kunnen verliezen is bij voorbaat al niet van jou. Dat wat werkelijk van jou is, of dat wat je werkelijk bent kun je onmogelijk verliezen. De rest is allemaal illusie met een begin en een eind.
Geweld stopt als je de illusie die je geest je voorspiegelt niet meer als vaststaand feit vastgrijpt maar het laat voor wat het is.

 

SANDOKAI

HET IDENTIEK ZIJN VAN HET ABSOLUTE EN HET RELATIEVE

Sekito Kisen

Het wezen van de grote wijze uit India werd van West naar Oost overgedragen. Mensen zijn helder of verward, maar de Weg kent geen zuidelijke of noordelijke leraar. De geheime bron is klaar en doorschijnend; haar vertakkingen zijn duister en stromen overal. Aan het relatieve gehecht zijn is illusie; het zien van het absolute is nog geen verlichting.

Al het subjectieve en al het objectieve zijn tegelijkertijd wederzijds verbonden en volkomen zelfstandig. Oneindig verbonden en vrij bewegend blijven ze toch op hun eigen plek. Vorm verdeelt de eenheid. Geluid geeft aanleiding tot aangename en onaangename sensaties. In duisternis zijn beter en slechter niet onderscheiden; in helderheid is het zuivere en onzuivere duidelijk te zien. De vier elementen hernemen ongedwongen hun natuur, zoals een kind kan vertrouwen op zijn moeder. Vuur is heet, wind waait, water is nat, de aarde hard. Ogen zien, oren horen, de neus ruikt, de tong proeft. Allen functioneren zelfstandig, maar de verschillende bladeren komen van dezelfde wortel.

Oorzaak en gevolg komen voort uit dezelfde bron. Hoog en laag worden relatief gebruikt. In feite is er duisternis in helderheid, maar je moet de duisternis niet willen ontmoeten. Er is helderheid in duisternis, maar zoek niet naar die helderheid. Duisternis en helderheid horen bij elkaar, zoals de linker- en de rechtervoet bij het lopen.

Elk van de tienduizend dingen heeft van nature zijn eigen waardevolle functie en functioneert op natuurlijke wijze met betrekking tot alle andere dingen. Het alledaagse (relatieve) bestaan hoort bij het absolute, zoals een deksel past op een pot. Het absolute harmonieert met het relatieve, zoals twee pijlen elkaar treffen in de lucht.

Deze woorden tonen de Grote Werkelijkheid. Ga niet uit van je eigen persoonlijke maatstaven. Als je de Weg niet ziet, zie je hem ook niet als je hem gaat. Als je de Weg gaat, is zij noch nabij, noch veraf. Wanneer je de Weg uit het oog verliest, ben je er mijlen van verwijderd. Vol respect zeg ik tot hen die verlicht wensen te worden: verspil je tijd niet, noch overdag noch 's nachts!

 

 

 

 

Homepage Sangha Reiki